Strategy Evaluation Protocol (SEP)

SEP als een van de kwaliteitszorginstrumenten

De wetenschap helpt ons vooruit. Dat vraagt wel om onderzoek dat betrouwbaar en transparant is uitgevoerd, binnen een degelijk systeem van kwaliteitszorg. Kwaliteitszorg is daarbij een continu proces dat meebeweegt met maatschappelijke, technologische en wetenschappelijke ontwikkelingen. Om de kwaliteit van de Nederlandse wetenschap te waarborgen maken universiteiten gebruik van verschillende kwaliteitsinstrumenten, normen en standaarden. Zie publicatie Wetenschap met Waarden. Systematische evaluaties van wetenschappelijke kwaliteit en relevantie dragen daar sinds de jaren ’80 in grote mate aan bij.

Positie SEP

Het Strategy Evaluation Protocol (SEP) is een evaluatiekader, opgesteld door UNL, NWO en KNAW. Hiermee worden onderzoekseenheden binnen openbare onderzoeksinstellingen in een zesjarige cyclus door een onafhankelijke externe commissie geëvalueerd. De evaluatie gebeurt op basis van de eigen strategische doelen van de onderzoekseenheid en wordt uitgevoerd aan de hand van een zelfevaluatie, werkbezoeken en concrete acties en resultaten. Om verantwoording af te leggen tegenover de maatschappij, worden de samenvatting van het zelfevaluatierapport inclusief casestudies, het rapport van de externe commissie en de reflectie van het bestuur daarop openbaar gemaakt. De bevindingen leiden doorgaans tot verbeteringsplannen en worden verder opgepakt binnen de eigen interne kwaliteitszorgsysteem.

Doel SEP

Het SEP beschrijft de doelstellingen en methodiek van de zesjaarlijkse evaluaties van het wetenschappelijk onderzoek dat wordt verricht aan universiteiten, UMC’s en NWO- en KNAW-instituten. 

Onderzoekseenheden worden geëvalueerd op basis van drie criteria: 

1. kwaliteit van het onderzoek; 
2. maatschappelijke relevantie van het onderzoek; 
3. toekomstbestendigheid van de eenheid.

Bij de evaluatie van onderzoekskwaliteit wordt ook aandacht besteed aan de manier waarop kennis tot stand komt: bijvoorbeeld of er aandacht is voor Open Science en of er sprake is van een integer onderzoeksproces binnen een sociaal veilige en inclusieve onderzoeksomgeving. Er worden geen kwantitatieve beoordelingen gegeven aan onderzoekseenheden; de nadruk ligt op een formatieve en ontwikkelingsgerichte evaluatie met  kwalitatieve beoordelingen.

Continue bijstelling SEP

Het SEP zelf wordt elke zes jaar onder begeleiding van een SEP-werkgroep herzien. Deze herziening start met een evaluatie van het geldende protocol door een onafhankelijke partij. In 2024 voerde Technopolis een onafhankelijke evaluatie uit. Na vaststelling van bestuurlijke prioriteiten eind 2024 is het SEP 2027-2033 ontwikkeld via workshops, brede consultaties, een landelijke werksessie en meerdere schrijfrondes. Dit vernieuwde SEP geldt voor de periode 2027-2033. De doorlopen processtappen zijn samengevat in dit document. Een overzicht van de belangrijkste inhoudelijke wijzigingen is hier te vinden.

Onderzoekeenheden die in 2027 door de externe commissie geëvalueerd worden, kunnen kiezen om het vorige SEP (SEP 2021-2027) dan wel het nieuwe SEP (SEP 2027-2033) te gebruiken.